رفتارهاى امام على عليه السلام برخى اختصاصى و بعضى عمومى است، كه بايد در ارزيابى الگوهاى رفتارى دقت  شود. گاهى عملى يا رفتارى را حضرت اميرالمؤمنين على عليه السلام در شرائط زمانى و مكانى خاصى انجام داده است كه متناسب با همان دوران و شرائط خاص قابل ارزيابى است، و الزامى ندارد كه ديگران همواره آن را الگو قرار داده و به آن عمل كنند، كه در اخلاق فردى امام على عليه السلام نمونه‏هاى روشنى را جمع آورى

كرده‏ايم، و ديگر امامان معصوم عليه السلام نيز توضيح داده‏اند كه:

شكل و جنس لباس حضرت اميرالمؤمنين على عليه السلام تنها در روزگار خودش قابل پياده شدن بود، اما

هم‏اكنون اگر آن لباس‏ها را بپوشيم، مورد اعتراض مردم قرار خواهيم گرفت. يعنى عنصر زمان و مكان، در كيفيت‏ها

تأثير بسزائى دارد. پس اگر الگوهاى رفتارى، درست تبيين نگردد، ضمانت اجرائى ندارد و از نظر كاربردى قابل

الگوگيرى يا الگوپذيرى نيست، مانند:

- غذاهاى ساده‏اى كه امام على عليه السلام ميل مى‏فرمود، در صورتى كه فرزندان و همسران او از غذاهاى

بهترى استفاده مى‏كردند.

- لباس‏هاى پشمى و ساده‏اى كه حضرت اميرالمؤمنين على عليه السلام مى‏پوشيد، اما ضرورتى نداشت كه ديگر

امامان معصوم عليهم السلام بپوشند.

- در برخى از مواقع، امام على عليه السلام با پاى برهنه راه مى‏رفت، كه در زمان‏هاى ديگر قابل پياده شدن نبود.

حضرت اميرالمؤمنين على عليه السلام خود نيز تذكر داد كه:

لَنْ تَقْدِروُنَ عَلى‏ ذلِك وَلكِن اَعينوُنى بِوَرَعٍ وَاجْتَهاد

( شما نمى توانيد همانند من زندگى كنيد، لكن در پرهيزكارى و تلاش براى خوبى‏ها مرا يارى دهيد) وقتى عاصم

بن زياد، لباس پشمى پوشيد و به كوه‏ها مى‏رفت و دست از زندگى شست و تنها عبادت مى‏كرد،

امام على عليه السلام او را مورد نكوهش قرار داد، كه چرا اينگونه زندگى مى‏كنى؟

عاصم بن زياد در جواب گفت :

قَالَ: يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، هذَا أَنْتَ فِي خُشُونَةِ مَلْبَسِكَ وَجُشُوبَةِ مَأْكَلِكَ!

(عاصم گفت، اى اميرمؤمنان، پس چرا تو با اين لباس خشن، و آن غذاى ناگوار بسر مى‏برى؟)

حضرت اميرالمؤمنين على عليه السلام فرمود:

قَالَ: وَيْحَكَ، إِنِّي لَسْتُ كَأَنْتَ، إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى‏ فَرَضَ عَلَى‏ أَئِمَّةِ الْعَدْلِ أَنْ يُقَدِّرُوا أَنْفُسَهُمْ بِضَعَفَةِ النَّاسِ، كَيْلاَ يَتَبَيَّغَ

بِالْفَقِيرِ فَقْرُهُ . واى بر تو، من همانند تو نيستم، خداوند بر پيشوايان حق واجب كرده كه خود را با مردم ناتوان

همسو كنند، تا فقر و ندارى، تنگدست را به هيجان نياورد، و به طغيان نكشاند.

منبع :الگوهای رفتاری امام علی (ع) ج ۲