عليهالسلام، بارها در سخنان خود، دانش را با مال دنيا مقايسه فرموده،
و همواره دانش را برتر و گرانبهاتر شمرده است.
در اين كلام ارزنده نيز، اميرمؤمنان (ع)،
از برترى دانش نسبت به مال دنيا سخن مىگويد،
و در اين مورد سه دليل بيان مىفرمايد:
* اول آنكه: دانش، انسان را از مشكلات زندگى و گرفتاريهاى آخرت نگهدارى ميكند،
و از خسارتها و زيانهايى كه به سراغ اشخاص جاهل ميروند، در امان مىدارد.-
ولى مال دنيا، نه تنها نگهبان صاحب خود نيست،
بلكه صاحب مال، ناچار است قسمتى از وقت و فكر و نيروى خود را
به خاطر نگهدارى مال، از دست بدهد، تا از تلف شدن و از بين رفتن آن جلوگيرى كند.
* دوم آنكه: صاحب مال، وقتى مقدارى از مالش را به ديگرى ببخشد،
به مقدارى كه بخشش كرده است، از مال او كم مىشود.
ولى صاحب علم، هر چه از علم خود به ديگران ببخشد،
يعنى هر چه علم خود را بديگران بياموزد، بر علم او افزوده ميشود
چون با هربار آموزش كه به ديگرى ميدهند، خود او نيز ورزيدهتر مىشود
و در رشته علمى خود، مهارت و تسلط بيشترى پيدا ميكند.
* سوم آنكه: مال و ثروت از بين برود،
تمام چيزهائى هم كه به واسطه آن مال و ثروت ساخته
و پرداخته شده و بدست صاحب مال آمده است، از بين خواهد رفت.
مثلا اگر كسى مقامى را به خاطر ثروت خود به دست آورده است،
يا اگر كسانى بخاطر ثروت با او دوست شده و گردش را گرفتهاند،
همينكه ثروت او به هر علتى، از بين برود، مقام و احترام
و دوستان او هم از دست خواهند رفت.
در حاليكه آنچه شخص عالم، به خاطر علم خود به دست مىآورد،
هيچگاه از بين نخواهد رفت، زيرا علمى كه باعث بدست آمدن آن چيزها شده،
هميشه براى صاحب خود باقى ميماند.
منبع: پندهاى كوتاه از نهجالبلاغه
